ممکن است در روزمره با موارد زیادی سروکار داشته باشیم که هیچ شناختی حتی از نام آنها نیز نداشته باشیم. یکی از این موارد شیرینگ میباشد که به وفور در بستهبندی محصولاتی که خریداری میکنیم به چشم میآید اما معمولا با اسم مورد خطاب قرار نمیگیرد. در دنیای امروز شیرینگ در بستهبندی و محافظت حرف زیادی برای گفتن دارد. در دنیای بزرگ پکیجینگ نیز این لایه پلاستیکی محافظتی وظیفه محافظت از بطری آب معدنی تا لوازم الکتریکی را برعهده دارد. در کل در بستهبندی پکهای چند عددی همه کالاها شیرینگ نقش پررنگی را ایفا میکند.
شیرینگ چیست؟
شیرینگ همان شرینک (shrink) به معنی جمع و فشرده شدن است. به نوعی بستهبندی شفاف و نازک که با ماشین شیرینگ پک دور کالا کشیده میشود اطلاق میشود. نایلونهای پلاستیک داخل دستگاه پس از قرار گرفتن در دور کالا حرارت داده و منقبض میشوند و چسبنده و محکم کالا را کاور میکند و از ورود گرد و غبار و رطوبت به زیر جلد جلوگیری میکند.
شیرینگ در طول و عرضهای متفاوتی تولید میشود اما به طور کلی در بستهبندی به دو نوع شیرینگ بستهبندی یکلایه و شیرینگ بستهبندی چندلایه تقسیم میشود. هرچقدر تعداد لایه نایلونها بیشتر باشد بستهبندی محکمتر است. پس اگر مقاومت در بستهبندی مدنظر شماست شیرینگ یکلایه در بیزینس شما کارآمد نیست.
متناسب با نوع محصول شیرینگ بستهبندی انتخاب میشود. مثلا نایلون شیرینگ قوطی نوشابه، دارو، بیسکوئیت و… هرکدام با دیگری متفاوت است. نایلون شیرینگ معمولا از جنس پلیاتیلن (PE)، پلیالفین (POF) یا پیویسی (PVC) تولید میشود و در ضخامتها و عرضهای مختلف عرضه میگردد تا متناسب با نوع محصول و کاربرد انتخاب شود.
فرآیند بستهبندی شیرینگ حرارتی
فرآیند بستهبندی شیرینگ هم مثل هر فرآیند دیگری دستورالعملهای مناسب خود را دارد که اگر درخور رفتار نشود بستهبندی به شکل کامل انجام نمیشود و نایلون سالم نمیماند.
۱. انتخاب نایلون شیرینگ
اولین قدم انتخاب نایلون است. متناسب با ابعاد و جنس کالایی که داخل دستگاه قرار میگیرد نایلون انتخاب میشود. حتی کالا ضخامت نایلون را هم تعیین میکند چون اگر ضخامت نایلون شیرینگ مناسب نباشد بهسرعت آسیب میبیند.
۲. قرار دادن محصول در نایلون
پس از انتخاب نایلون مناسب و قرار دادن آن داخل دستگاه کالای مدنظر را داخل نایلون میگذاریم. نایلون به صورت رولی یا کیسهای آماده میشود. قبل از حرارت دادن به محصول فک دوخت دستگاه را چک کنید چون نایلون دور محصول برش خورده و لبهها با دستگاه دوخت حرارتی بسته میشوند. اگر در این قسمت دستگاه اختلالی ایجاد شود دوخت ناقص و سوخته میشود که در نهایت ظاهر زیبایی را به وجود نمیآورد.
۳. ایجاد حرارت
بسته وارد تونل حرارتی یا با سشوار صنعتی گرم میشود تا نایلون جمع و منقبض شود و کاملا به سطح محصول بچسبد.
۴. خنک شدن و تثبیت
پس از خروج از تونل حرارتی، نایلون حالت نیمهمذاب دارد در این مرحله با فن خنککننده نایلون شیرینگ خنک میشود و پوشش محکم و مقاومی را در خروجی کار تحویل میدهد.
انواع نایلون شیرینگ
شیرینگ یا نایلون شیرینگ همان پلاستیک شفافی است که به عنوان جلد محصول شناخته میشود. نایلون شیرینگ از متریال متفاوتی ساخته شدهاند که در نهایت از لحاظ کیفیت هرکدام به یک شکل ظاهر میشوند:
شیرینگ پلیاتیلن (PE)
پلیاتیلن از رایجترین مواد پلاستیکی مورد استفاده در شیرینگ پک میباشد. از دلایل محبوبیت این مدل میتوان به ضخامت بالا در کنار قیمت اقتصادی آن اشاره کرد. این نایلون مقاومت بالایی در برابر پارگی و کشش دارد. قابلیت بازیافت این محصول بسیار مورد توجه قرار گرفتهاست.
از موارد پرمصرف در بستهبندی محصولات سنگین مانند بطریهای آب معدنی، نوشیدنیهای گازدار و محصولات صنعتی در بستههای چندتایی میباشد.
این مدل از لحاظ ظاهری بینقص نمیباشد از سایر نایلونها شفافیت کمتری دارد و به اندازه نمونههای دیگر جذاب نیست.
شیرینگ پلیالفین (POF – Polyolefin)
پلیالفین از پرکاربردترین مواد در بستهبندی شیرینگ است. این مدل نرم و انعطافپذیر است و مقاومت خوبی در برابر پارگی دارد. این مدل برخلاف مدل پلیاتیلن شفافیت بسیار بالایی دارد و ظاهر محصول را زیبا و حرفهای نشان میدهد. از هیچ گونه مواد مضری در ساخت این شیرینگ استفاده نشده است بنابراین برای بستهبندی مواد غذایی ایمن است.
پرکاربرد در بستهبندی مواد غذایی مانند شیرینی، شکلات، سبزیجات و گوشت و محصولات آرایشی، بهداشتی و لوازم الکترونیکی میباشد. تنها ایراد این نمونه شیرینگ مقاوم نبودن در برابر محصولات خیلی سنگین میباشد.
اگر قیمت محصول در اولویت انتخاب شماست شیرینگ پلیالفین قیمت بالاتری نسبت به شیرینگ پلیاتیلن دارد.
شیرینگ پیویسی PVC (Polyvinyl Chloride)
PVC یکی از قدیمیترین مواد مورد استفاده در فیلمهای شیرینگ است. شفافیت خوبی دارد و بستهبندی با آن ظاهری تمیز و مرتب دارد. این مدل شیرینگ مقاوم در برابر رطوبت و گرد و غبار میباشد. این مدل هم از لحاظ هزینهای اقتصادی و بصرفه است.
کاربردی برای بستهبندی محصولات کوچک مانند کتابها، سیدیها، دیویدیها و لوازم آرایشی و مواد غذایی خشک مانند آجیل و خشکبار است.
از معایب پیویسی میتوان به این موارد اشاره کرد:
حاوی مواد شیمیایی است که ممکن است برای بستهبندی مواد غذایی حساس مناسب نباشد.
انعطافپذیری کمتری نسبت به پلیالفین دارد.
بازیافت آن دشوارتر است و ممکن است به محیط زیست آسیب برساند.
انواع ماشین شیرینگ پک
انواع ماشین شیرینگ پک را میتوان بر اساس نوع عملکرد، ابعاد و کاربرد به چند گروه اصلی تقسیم کرد. هر نوع دستگاه شیرینگ پک برای نیازهای خاصی در بستهبندی محصولات مختلف طراحی شده است. در ادامه، رایجترین انواع ماشین شیرینگ پک را معرفی میکنم:
۱. شیرینگ پک تونلی
این دستگاهها دارای تونل حرارتی هستند که بسته پس از دوخت و پوشش با فیلم شیرینگ، وارد تونل میشود و با حرارت یکنواخت، فیلم به دور محصول جمع میشود. در مدلهای نیمهاتوماتیک و تماماتوماتیک تولید میشوند.
مناسب برای بستهبندی بطری، قوطی، جعبه، پکهای چندتایی نوشیدنی و محصولات بزرگ.
۲. شیرینگ پک کابینی
دستگاههای کابینی دارای یک کابین شفاف هستند که محصول درون آن قرار میگیرد، فیلم دور آن کشیده میشود و با حرارت، شیرینگ انجام میگیرد.
مناسب برای بستهبندی جعبههای کوچک، محصولات غذایی، لوازم آرایشی، کتاب و لوازم الکترونیکی.
بیشتر برای تیراژ پایین و کارگاههای کوچک کاربرد دارد.
۳. شیرینگ پک دوگانهسوز (برقی و گازی)
این دستگاهها قابلیت کار با برق یا گاز را دارند و برای محیطهایی که دسترسی به هر دو انرژی وجود دارد مناسب هستند.
در مدلهای تونلی و کابینی عرضه میشوند.
۴. شیرینگ پک دستی
سادهترین نوع دستگاه شیرینگ است که معمولاً شامل یک دوخت دستی و سشوار صنعتی برای اعمال حرارت است.
مناسب برای بستهبندیهای کوچک و نمونهسازی یا کارگاههای خانگی.
۵. شیرینگ پک اتوماتیک
این دستگاهها به صورت کاملاً اتوماتیک عمل میکنند و مناسب خطوط تولید صنعتی با حجم بالا هستند.
دارای سیستم تغذیه خودکار، دوخت و تونل حرارتی است و نیاز به اپراتور حداقلی دارد.
مزایای شیرینگ
شیرینگ پک یکی از پرکاربردترین روشهای بستهبندی در صنایع مختلف است و مزایای متعددی دارد که باعث محبوبیت آن شده است:
محافظت از محصول: فیلم شیرینگ به طور کامل دور کالا را میپوشاند و از آن در برابر گرد و غبار، رطوبت، آلودگی و آسیبهای محیطی محافظت میکند.
کاهش هزینه بستهبندی: نسبت به بسیاری از روشهای دیگر، شیرینگ پک هزینه پایینتری دارد و نیاز به جعبه یا کارتن اضافی را کاهش میدهد.
امکان مشاهده محصول: به دلیل شفاف بودن فیلم شیرینگ، مشتری میتواند محصول را بدون باز کردن بستهبندی مشاهده کند که برای فروشگاهها و نمایش کالا بسیار مفید است.
افزایش ایمنی: بستهبندی شیرینگ باعث میشود کالاها به هم چسبیده و جابهجایی آنها آسانتر و ایمنتر شود، همچنین از دستکاری یا سرقت محصول جلوگیری میکند.
قابلیت پکینگ چندتایی: با شیرینگ پک میتوان چند محصول را کنار هم قرار داد و به صورت پکهای چندتایی بستهبندی کرد که حمل و نقل و عرضه را سادهتر میکند.
سبکی و کاهش حجم: فیلم شیرینگ بسیار سبک است و حجم بستهبندی را نسبت به کارتن یا جعبه کاهش میدهد که این موضوع در حمل و نقل و انبارداری اهمیت دارد.
کاربردهای شیرینگ
۱. صنایع غذایی
بستهبندی بطریهای آب معدنی، نوشابه، آبمیوه و دوغ
بستهبندی فست فود، بیسکوییت، شکلات، آدامس، کیک و کلوچه
۲. صنایع دارویی و بهداشتی
پک داروها و جعبههای قرص و شربت
بستهبندی محصولات آرایشی و بهداشتی مثل شامپو، کرم، صابون و مسواک
۳. صنایع چاپ و نشر
پک کتاب، دفتر، مجله و کاتالوگ برای جلوگیری از آسیب و گرد و غبار
بستهبندی ستهای لوازمالتحریر و پکهای هدیه
۴. صنایع الکترونیک و لوازم خانگی
بستهبندی قطعات الکترونیکی، لوازم جانبی موبایل، شارژر و کابل
پک لوازم خانگی کوچک مثل اتو، سشوار، کتری برقی و…
۵. صنایع خودروسازی و قطعات صنعتی
محافظت از قطعات یدکی و صنعتی در برابر رطوبت و گرد و غبار
پک قطعات حساس برای حمل و نقل ایمن
کلام آخر
این فناوری بستهبندی به دلیل مزایای فراوانش جایگاه ویژهای در صنایع مختلف پیدا کرده است. شیرینگ نه تنها باعث محافظت بهتر از محصولات در برابر رطوبت، گرد و غبار و آسیبهای محیطی میشود بلکه به دلیل شفافیت و زیبایی جلوهای حرفهای به کالا میبخشد و امکان مشاهده محصول را بدون باز کردن بسته فراهم میکند. در بسته بندی فست فود نیز از این فناوری برای افزایش دوام، حفظ بهداشت و زیبایی ظاهری بسته استفاده میشود. هزینه پایین، قابلیت بستهبندی چندتایی، صرفهجویی در فضا و سهولت حمل و نقل از دیگر دلایل محبوبیت این روش است. اگر به دنبال راهکاری اقتصادی، سریع و مطمئن برای بستهبندی و افزایش جذابیت محصولات خود هستید، شیرینگ میتواند بهترین انتخاب برای کسبوکار شما باشد.
